Erken Menopoz Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Kadınların ortalama 46-48 yaşlarında üreme yeteneklerini kaybetmeleri doğal menopoz olarak tanımlanıyor. Erken menopoz ise 40 ve daha küçük yaşlarda, çeşitli sebeplerden dolayı adet döngüsünün tamamlanarak yeniden başlamaması durumudur.  

Peki erken menopozun nedenleri, belirtileri ve tedavisi nelerdir? Erken menopozla ilgili bilinmesi gereken tüm detayları yazımızda aktardık. 

Menopoz Nedir? 

Menopoz, kadınlarda hayatın belli bir döneminde yumurtalıklardaki folikül miktarının azalmasına bağlı olarak östrojen üretiminin azalması, ilerleyen dönemde ise tamamen kesilmesiyle yumurtalıkların küçülmesidir. Bunun sonucunda, adet döngüsü tamamlanıp yeniden başlamaz ve üreme yeteneği kaybolur. 

Dünya genelindeki kadınların ortalama menopoz yaşı 45-55 arası olarak bilinmekle birlikte, Türkiye için bu sayılar 46-48 olarak belirlenmiştir.  

Erken Menopoz Nedir? 

40 yaş ve daha öncesindeki kadınlarda, son âdet kanamasının üzerine geçen 12 aylık zaman dilimi içerisinde, lekelenme de dahil herhangi bir âdet kanaması görülmemesi erken menopoz olarak tanımlanır. 

Erken Menopozun Nedenleri 

  1. Otoimmün hastalıklar sonucu, vücut kendi hücrelerini yabancı olarak algılar ve bu yabancı maddelerin yok edilmesi için sinyaller gönderir. Yumurtalık hücrelerinin erken tüketilmesine yol açan en yaygın sebeplerden biri, otoimmün hastalıklar sonucu, bağışıklık sisteminin yumurtalık hücrelerine saldırarak yumurta üretimine engel olmasıdır. 
  1. Genetik yatkınlık sonucunda, ailenizde birinci dereceden akrabalarda erken menopoz görüldüyse, sizlerde de görülme ihtimali artacaktır. Ancak ‘Genetik yatkınlığı olan kadınlarda kesin olarak erken menopoz görülür.’ ifadesi yanlıştır. 
  1. Cerrahi operasyonlarla yumurtalıkların ikisi birden alınmak zorunda kalındıysa erken menopoz görülür. Ancak yumurtalıklardan sadece biri çıkarıldıysa adet döngüsü yüksek olasılıkla normal olarak devam edecektir. 
  1. Kanser tedavisi görüldüğünde maruz kalınan ağır radyasyon veya kemoterapi ilaçları, yumurtalık hücrelerine zarar vererek erken menopoza sebep olabilir.  
  1. Genel sağlık durumunda; ağır metabolik hastalıklar, genetik bozukluklar, enfeksiyonların sebep olduğu hastalıklar gibi çeşitli problemlere sahip olmak menopoz yaşını etkileyen faktörler arasındadır. 
  1. Menopoz yaşını öne çeken diğer bir sebep ise yaşam tarzınız olabilir. Sigara kullanımı, kötü beslenme, aşırı zayıflık/kiloluluk, egzersizden kaçınma, uzun süre psikolojik olarak kötü hissetmek, ayrıca soğuk iklimlerde yaşamak ve ağır şartlarda çalışmak da erken menopoz için önemli sebeplerdir. 

Erken Menopozun Belirtileri 

Erken menopoza yakalanacak olan kadınlarda belirtiler 35-40 yaşlarına varmadan kendini gösterir: 

  • Adet düzensizlikleri/bazı aylar hiç görmeme 
  • Sıcak basmaları ve aşırı terleme 
  • Vajinada kuruluk, enfeksiyona yatkınlık 
  • Tüylenmede artış 
  • Uyuyamama problemi 
  • Depresif ruh hali, kızgınlık ve gerginlik 
  • Odaklanmada güçlük, hafıza problemleri 
  • Ciltte kuruluk, pigmentasyon değişiklikleri, saç dökülmesi 
  • Nabızda artış, yüzde kızarma, iştah artışı 
  • Psikolojik problemler yaşama 
  • Cinsel isteksizlik 

Erken Menopozda Cinsel Hayat 

Erken menopoz sonucu uzun süreli olarak östrojen üretilememesi durumunda, genital organların küçülmeye gittiği görülür. Buna bağlı, birleşme esnasında ağrı hissedilebilir. Ek olarak cinsel isteksizlik ve vajinal kuruluk gibi problemlerle de karşılaşabilirsiniz. Ancak tüm bunlar, çeşitli yöntemlerle çözülebilir problemlerdir. Bu nedenle ‘Erken menopozda cinsel hayata elveda’ düşüncesi oldukça yanlıştır. 

Erken Menopozda Hamile Kalınır Mı? 

Menopozda hamilelik olur mu?’ sorusu erken menopoza giren kadınların merak ettiği önemli noktalardan biridir. Eğer erken menopoz dönemine daha girmemişseniz ancak belirtilerini görüyorsanız; yani henüz uzun süreli adet görmeme problemi yaşamadıysanız, sadece hormon değerleriniz normalin altında ise hamilelik yaşanması mümkündür. 

Erken menopozun ilerleyen dönemlerine girildiğinde ise maalesef hamile kalmak mümkün değildir. 

Erken Menopoz Önlenebilir Mi? 

Menopoz süreci başladıktan sonra geriye döndürmek mümkün olmasa da, menopoza sebep olan duruma bağlı olarak sürecin ertelenmesi mümkündür. Ancak çoğu durumda ertelemeden öteye geçilemez. 

Ek bir nokta olarak, düzenli şekilde doğum kontrol hapı kullanmanın ve çok doğum yapmanın, erken menopoz görülmesini azaltıcı yönde etkileri olduğu bilinmektedir. 

Erken Menopoz Tedavisi 

Yumurtalıklarda östrojen üretiminin durmasına bağlı olarak menopoza giren kadınlar yaşamlarında ateş basması, vajinal kuruluk, kemik erimeleri gibi sağlık problemleri yaşarlar. Menopozun erken dönemde başlaması bu problemlerin vücudu etkileme derecesini de artıcı yönde etki etmektedir. Bu durumda, erken menopozu yaşayan kadınların refah seviyesini yükseltmek amacıyla, erken menopoz tedavileri uygulanmaktadır. 

Erken menopoz tedavileri arasında en bilineni hormon replasman tedavisi olmaktadır. Bu tedavinin temel amacı vücudun üretemediği östrojen gibi elzem hormonların eksiğini kapatmaya çalışmaktır. Hastaya düzenli olarak progesteron ve östrojen içeren ilaçlar verilir. Böylece erken menopozda görülen rahatsızlıklar bir seviyede azaltılır, ayrıca menopoza bağlı osteoporoz ve kalp hastalıkları riski minimum seviyelere çekilir. Ek olarak bu tedavinin cinsel hayata da olumlu etkileri vardır. 

Çeşitli faydalarından dolayı, hormon replasman tedavisinin, normal menopoz dönemine girene, yani 50 yaşlarına kadar uygulanması önerilir. Bazı hastalar 50 yaşından sonra da tedavilerine devam etmektedir. Ancak çeşitli risklerden dolayı hormon tedavisi sürecine doktorunuz karar vermelidir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir