Şeker Yüklemesi ve Gebelikte Diyabet

Gebelikte Şeker Yüklemesi konusuna değinmeden önce şu noktalara dikkat etmekte fayda vardır: Daha önceden diyabet rahatsızlığı yaşamamış anne adayları hamilelikleri sırasında şeker dengesinde bozulma yaşarsa buna gebelikte yaşanan diyabet adı verilir. Bu diyabet şekli yalnızca gebelerde görülür ve kalıcı değildir. Hormonlar ve bebeğin vücuttaki reaksiyonları ile ilgilidir.

Anne adaylarının hamilelikleri boyunca karşılaşabilecekleri önemli sağlık sorunlarından biri, gebelikte diyabet diğer bir adıyla gestasyonel diyabet olmaktadır. Gestasyonel diyabet, ancak gebelikle beraber ortaya çıkan bir diyabet türü olup, yarattığı yüksek kan şekeri problemi sebebiyle nadiren de olsa tip 2 diyabet gelişimine de sebep olabilen prediyabetik bir durumdur

Gebeliğin 24-28 hafta aralığında glukoz içeren su anneye içirilir. Bir saat sonrasında annenin şeker değerleri kontrol edilir, kan şekerine bakılır. Çeşitli testlerin sonucuna göre rahatsızlık tespiti yapılır.

Annenin erken doğum yapmasına, bebeğin fazla kilolu doğmasına, bebeğin akciğer gelişimini tamamlayamamasına ve bebeğin tip 2 diyabet rahatsızlığına yakalanma riskinin artmasına sebep olabilen bu şeker rahatsızlığı hem annenin hem de bebeğin olumsuz etkilenmesine yol açabilir.

Annelerin bu dönemde endişelenmesine ve korkmasına gerek yoktur. Gereken testler her hastane tarafından kolaylıkla zamanı geldiğinde yapılır. Bu sayede de bebekte ya da annede olabilecek olası şeker rahatsızlığı tespit edilebilir.

Gebelikte diyabet nasıl oluşur?

Hamilelik sürecinde bebeğin gelişiminin sağlanması için, anne vücudu bazı hormonları daha fazla üretmektedir. Östrojen, progesteron, kortizon, laktojen gibi hormonlar; fazla salgılandıklarında kan şekerinin yükselmesine sebep olur.

Gebeliğin ikinci yarısında, plasentanın da bu hormonların üretimine çokça katkı sağlaması sebebiyle; bir süre sonra kandaki şekerin düşürülmesinden sorumlu olan insülin hormonuna gösterilen duyarlılık azalmaya başlar ve kan şekeri sağlık problemi sayılacak seviyelere kadar yükselir.

Gestasyonel Diyabet Tanısı İçin Tarama Testi

Yapılan araştırmalara göre gestasyonel diyabet görülme sıklığı, %2-4 seviyelerinde gözlenmiştir. Gebelikte diyabetle karşılaşma ihtimali, özellikle 24. haftadan sonra artış gösterir. Bu nedenle her gebeye, özellikle riskli grup anne adaylarına (ailesinde diyabet izlenen, durumu etkileyebilecek farklı sağlık problemlerine sahip olan vs.) gebeliğin 24-28. haftaları arasında tarama testi uygulanmalıdır.

Tarama testinde, anne adayına suda eritilen 50 gr şeker yüklemesi yapılır. Yüklemeden 1 saat sonra anne adayının kan şekeri değerine bakılır. Hastalığın görülmemesi için kan şekerinin maksimum değeri 140 mg/dL olarak belirlenmiştir. Sonuç 140 mg/dL seviyesinin altında ise gestasyonel diyabet hastası olmadığınız anlamına gelir. Üzerinde ise 100 gramlık ikinci bir şeker yüklemesi yapılır ve çıkan sonuca göre anne adayının durumu değerlendirilir. Bazı klinikler 75 gramlık tek bir yükleme ile de sonuca ulaşabilmektedir

Tedavi Nasıl Olur?

Normal şeker hastalarında olduğu gibi şeker ilaçlarını annenin kullanması istenmez. Bunun yerine anneye insülin verilir ve genellikle beslenmesi konusunda da destek yapılır.

Belirli bir beslenme programı, diyet listesi ve çeşitli egzersizler ile bu rahatsızlığın kısa sürede atlatılması sağlanır. Alınacak olan ilaçlar bebeğe ve anneye olumsuz etki edebilir. Bu sebeple de ilaç alınması tavsiye edilmez. Doktor ile görüşüp testler sonrasında ne önereceğine bakmak en doğrusudur.

Doktorlar genellikle önce egzersizler ve beslenme programlarını tavsiye eder. Bu şekilde kan şekeri dengesinin kontrol altına alınması sağlanır. Bazı annelerin vücutları egzersiz ve beslenme programlarına karşı olumlu tepki vermez ve kan şekeri seviyesindeki değişimler kontrol alrına alınamayabilir. Bu durumda da insülin uygulamasına geçilir.

İnsülin uygulaması annenin kan şekerin dengede kalmasını sağlar ve kısa sürede bu rahatsızlık ortadan kalkar.

Her Gebelikte Rahatsızlanma İhtimali Var Mı?

Önceki gebeliklerinde diyabet sorunu ile karşılaşmış annelerin her gebeliklerinde tekrar diyabet ile karşılaşma olasılığı oldukça yüksektir.

Bu sebeple önceden hamileliği sırasında diyabet sorunu ile karşılaşan annelerin her gebeliklerinde doktora bunu bildirmesi şarttır. Erken başlayan tedavi ve kan şekerinin en kısa sürede dengede tutulması gebeliğin sağlıklı şekilde ilerlemesinde oldukça önemlidir.

Gebelikte Diyabet Nelere Sebep Olur?

Gebelikte karşılaşılan diyabet, bebeğin erken doğma olasılığını güçlendirir. Ayrıca hamilelik döneminde diyabet rahatsızlığı yaşayan annelerin bebekleri de fazla kilolu olarak dünyaya gelecektir.

Erken doğuma bağlı olarak bebeklerin akciğerleri tam anlamıyla gelişimini tamamlamamış olabilir. Bu sebeple de erken doğumun ve diyabetin önüne geçmek için anne adaylarının testlerini eksiksiz şekilde yaptırması gerekir.

Yapılan testlerin sonunca bağlı olarak doktor tedavi konusunda yönlendirme sağlayacaktır. Gebelikte diyabet sorunu ile karşılaşmış olan annelerin çocuklarının da ileride tip 2 olarak adlandırılan diyabet türüne yakalanma olasılığı çok daha fazladır.

Bu tür bir rahatsızlık ile çocuklarının karşılaşmasını istemeyen annelerin düzenli olarak kontrollerine gitmesi ve testlerini de eksiksiz şekilde yaptırması şarttır. Bu testlerin sonucuna bağlı olarak tedavi uygulanabilir.

Şeker Yüklemesi Neden Yapılır?

Şeker yüklemesi, diyabet taraması için yapılır. Vücudun şekere yani glukoza olan tepkisi bu test sayesinde ölçülür. Özellikle de 24-28. hafta aralığında yapılan şeker yüklemesi sayesinde annenin diyabet olup olmadığı da kolaylıkla ölçülür ve görülür.

Şeker Yüklemesi Yaptırmak Zararlı Mıdır?

Şeker yüklemesi sırasında vücuda alınan şeker miktarı, anne adayının 2 dilim baklava yiyerek aldığı şeker miktarı ile eş değerdedir. Gebelerin hemen hepsi günlük diyetlerinde bu miktarın üstüne çıkmaktadırlar.

Anne adayının aldığı 50-100 gramlık glikozun ne anneyi ne de bebeği olumsuz etkilediğine dair ispatlanmış bir çalışma bulunmamaktadır. Dolayısıyla konuyla ilgili iddialar asılsızdır.

Şeker yüklemesi yaptırmayı riskli bulan anne adaylarının; hem kendisinin hem de bebeğin, tedavi edilmeyen gestasyonel diyabet sonucu ciddi derecede olumsuz etkilere maruz kalabileceğini unutmaması gerekir.

Gestasyonel Diyabet Tanısı Konulması Niçin Önemlidir?

Gestasyonel diyabete tanı konulamaması durumunda; annede hipertansiyon, idrar yolu enfeksiyonu veya vajinal enfeksiyonlar, zor doğum, doğum travması, sezaryen zorunluluğu, artmış amniyon sıvısı miktarı, erken doğum gibi pek çok riskli durum ortaya çıkabilmektedir. Anne karnındaki bebekte ise iri bebek sendromu, doğum sonrası gelişme geriliği, sarılık görülme ihtimalleri artar.

Bebeğin besin ihtiyacı doğrudan plasenta aracılığı ile anneden karşılandığından, gebelik diyabetine sahip olan annelerin kanında sürekli yüksek olan glikoz, haliyle bebekle de paylaşılacaktır.

Kan şekeri yükselmekte olan bebek, bu duruma insülin hormonu salgısını artırarak cevap verir. İnsülin aynı zamanda büyümeyi de hızlandıran bir hormondur. Gestasyonel diyabetin kendini belli olarak hissettirdiği 24-28. haftalar arasında; salgıladığı insülin hormonu sonucu bebeğin büyümesi hızla artar. Bu durumda doğum ağırlığı 4000 gramın üzerine çıkabilir.

İri bebekler; doğum sırasında omuz çıkıklığı, sinir yaralanmaları, solunum sıkıntıları ve kan şekeri düşüklüğü gibi önemli sağlık sorunları ile karşılaşabilmektedir.

Gestasyonel Diyabete Sahip Anne Adayının Takibi

Gestasyonel diyabet tanısı konulan anne adayı, doğum öncesinde ve sonrasında doktor gözlemine alınmalıdır. Doğum öncesinde uygulanan gebelikte diyabet tedavi şekilleri şöyledir:

  • Sağlıklı, anne-bebek için dengeli olacak şekilde, kandaki glikoz seviyesini düzenlemeye yarayacak bir diyet uygulanması.
  • Gün içindeki faaliyetlerin artırılması ve hamile bir insanın uygulayabileceği şekilde egzersiz yapılması.
  • Gerekli görülürse insülin tedavisine başlanılması ve kan şekeri değerlerinin günün belli saatlerinde kaydedilmesi.

Gestasyonel Diyabet Hastasında Doğum Sonrası

Gestasyonel diyabet durumu ağırlıklı olarak gebelik süreci boyunca görülür ve doğum gerçekleştiğinde insülin direnci ortadan kalkar. Yine de sorunun ortadan kalktığına dair kesin karar verilebilmesi için bir süre daha annenin kan şekeri takip edilmelidir.

Nadir de olsa gebelik diyabeti, tip 2 diyabetin öncülü olarak görev yapabilir ve doğum sonrasında da kalıcı hale gelebilir. Bu durumda, bebeğini emzirdiği süre boyunca anneye insülin tedavisi uygulanmaya devam edilmelidir. Daha sonrasında tedavi şekli doktor kontrolünde değiştirilebilir.

Ayrıca Okuyunuz: Gebelikte Bebeğin Gelişimine etki Eden Besinler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir